برگزیده ترین مقالات علمی و آموزشی ورزشی

 معمولا انسان ها، به هر دليلي از انجام فعاليت حركتي و كار بدني گريزان هستند، زيرا انسان ها سكون و آرامش را بيشتر دوست دارند. به هر صورت 5 دليل عمده فرار از حركت در انسان ها شامل :

1-  گفته مي شود كه، انجام فعالیت هاي  بدنی، هزینه بالائی را دارد و نیاز به خرید وسایل و کفش و لباس ورزشي است، و گاهی باید هزینه هائی را  پرداخت کرد تا ورزش نمود. فراموش نكنيد كه، فعالیت بدنی را می توان در هر کجا و بدون هیچ وسیله ای انجام داد. پیاده روی بهترین نوع فعالیت بدنی است و در اکثر شهرها جنگل ، پارک و معابر مناسبي  برای ورزش و بازی وجود دارد و برای تامین سلامت از طریق تربیت بدنی نیازی به باشگاه و سالن بدنسازی و استخر و ... نیست. ( اگر باشگاه می روید نزدیک منزل یا محل کارتان  باشد )

2- گفته ميشود كه، فعالیت بدنی وقت زیادی را به خود اختصاص می دهد و يا  اینکه گفته ميشود كه سرم بسیار شلوغ  است،  باید به خانواده و دوستانم سر بزنم، کارم زیاد است و .... . در طول  24 ساعت حداقل 20 تا 30 دقیقه فعالیت بدنی متوسط در هر روز ، برای حفظ سلامتی هر انساني  بسیار خوب است و اگر نیم ساعت فعالیت کردیم،  سایر اوقات روز را نباید استراحت نمود، لذا می توان فعالیت ورزشی را با کارهای روزمره در مدرسه و يا محل کار ممزوج کرد . بالاتر از 20 دقیقه پیاده روی و دویدن ملایم و دوچرخه سواری در هر روز کاری بسیار خوب وشايسته بوده و مشكل اصلي ما اين است كه، برنامه ریزی نداریم و از وقت خود بهترین استفاده را نمی کنیم .

3- گفته ميشود كه، کودکان نباید شلوغ باشند و هرچه آنان ساکت وآرام تر  باشند بهتر است.

کودکان طبیعتا فعالیت بدنی را دوست داشته  و تحرک بالائی دارند و نیازی به آموزش برای اجرای فعالیت بدنی در آنان نیست. کودکان به اندازه کافی فعال هستند و طبیعت و غریزه حرکت در آنان وجود دارد زيرا  آنها عاشق بازی هستند، اما امروزه  کودکان شهری از میزان فعالیتشان کاسته شده و بازی های کامپیوتری و تماشای تلویزیون جای بازی هاي  فعال را در آنها گرفته است و فعالیت بدنی ناکافی کودکان، اثرات بدی را بر روی سلامت آینده آنان در جوانی به همراه پدیده چاقی در بر دارد.

4-  گفته ميشود كه، جوانان نیازی به فعالیت ندارند ،  زيرا شور جوانی دارند.

فعالیت بدنی منظم، اثرات روانی و فیزیولوژیکي و اجتماعی بسیاری را دارد. فعالیت و بازی موجب تقویت استخوان ها، عضلات و مفاصل شده و در تنظیم وزن و کاهش چربی  بدن موثر بوده و قلب و ریه را تقویت می کند. ورزش و بازی، فرصت ابراز وجود و حس اعتماد به نفس را به جوانان می دهد و همکاری های دسته جمعی موجب ایجاد خود باوری در آنها می شود و از میزان استرس ، افسردگی و اضطراب دختران و پسران شديدا  می کاهد. هميشه هدف خود را در ورزش مشخص کنيد ،  تا  کارتان نتیجه داشته باشد، تغذیه مناسب داشته باشید تا صدمه پذيري را كاهش دهید.

5-  گفته ميشود كه، جایگزینی رفتارهای غیر بهداشتی بجای رفتارهای بهداشتی در دراز مدت يك الگوي صحيح محسوب مي شود .

مصرف مواد مخدر ، سیگار، الکل ، رفتار هاي خشن و ... الگوها ئی غیر بهداشتی  هستند  ،  اگرچه الگوهای کسب شده صحيح و يا غلط، در دوران نوجوانی و جوانی پایه زندگی آینده آنان  را رقم می زند. استفاده از فعالیت هائي  ، همچون پیاده روی و دویدن ملایم و دوچرخه سواری آرام ، خطر مرگ و میر را کاهش داده ، و احتمال سرطان روده را تا 50 درصد کاهش و احتمال بیماری های قلبی و سکته مغزی را نیز کاهش می دهد . کاهش ابتلاء به دیابت تا 50 درصد ، کاهش استئوپروس، کاهش خشونت هاي  رفتاری، کاهش استرس و اضطراب و افسردگی، كاهش  وزن و تنظیم  تناسب بدنی را فعالیت ایجاد کرده ، وکمر درد و زانو درد را از بين برده، و مانع چاقی می شود و... . فعاليت بدني در دراز مدت اثرات اقتصادی و اجتماعی زيادي را به همراه دارد و هزینه های بهداشتی و درمانی را شديدا کاهش می دهد .اما توجه داشته باشيد كه، فعالیت شدید بدنی، باید همیشه با نظر پزشک باشد.

فعالیت بدنی لذت بخش همچون اسکیت، پیاده روی، دویدن، دوچرخه سواری و... را هيچگاه فراموش نكنيد.

 ترکیب بدنی عاملی مهم در تامین تندرستی و امادگی جسمانی انسان است و چاقی و لاغری مفرط نیز امید به آینده و طول عمر او را کاهش می دهد. چاقی می تواند مسبب سکته قلبی، دیابت نوع دوم، پرفشار خونی, برخی از انواع سرطان، بیماریهای تنفسی، مفصلی و .... باشد. ترکیب بدنی انسان می تواند شامل مایعات،مواد معدنی، پروتئین، چربی و مواد قندی است که در ارزیابی به توده چربی و توده بدون چربی قابل تقسیم می باشد. در این پژوهش 70 دانشجو از 2000 دانشجوی مختلف دانشگاه صنعتی شاهرود با میانگین سنی 21 سال و میانگین قد 176 و میانگین  وزن 69 کیلوگرم به صورت تصادفی حضور داشته اند . شاخص های مورد نظر با دستگاه آنالیز ترکیب بدنی بصورت الکتریکی ارزیابی و میانگین توده چربی 11 کیلوگرم و میانگین نسبت دور کمر به دور باسن 80/0 و شاخص توده بدن 22 کیلوگرم بر متر مربع بوده و 35 % آنان اضافه چربی و 13 % آنان کمبود چربی داشته اند. در بررسی شاخص توده بدن یا جرم بدن 33 % افراد کمبود وزن و 30 % اضافه وزن داشته و  wHR  17 درصد آنان در منطقه خطر اعلام شده است.

در این پژوهش میدانی و نیمه تجربی از دستگاه BIOELECTRICAL  EMPEDANCE با نصب الکترود هایی در کف پا و کف دست استفاده شده که می تواند میزان حجمی آب بدن، بافت های کم چرب و میزان چربی بدن را محاسبه کند  و نتایج توسط نرم افزارSPSS  و Excel مورد ارزیابی و تحلیل قرار گرفت.

 یافته های پژوهش :

1- دستاورد تکنولوژی و توسعه فناوری در جامعه، موجب بروز محدویت در فعالیت های جسمانی است که با کاهش میزان اکسیداسیون چربی، موجب بروز چاقی در افراد می گردد. چاقی علت بروز انواع ناتوانی های حرکتی ، معلولیت، مرگ های زود رس و کاهش بهره وری اجتماعی و ... است که لطمات زیادی را به جامعه مورد نظر خواهد زد (در تولوس فرانسه 9% مردان و 11% زنان و در استراسبورگ 22% مردان و 23% زنان چاق هستند) .

2- ترکیب بدنی نشان دهنده سلامت، توانمندی و زیبایی ظاهری انسان است. شاخص توده بدن یا BMI که حاصل وزن تقسیم برمجذور قد می باشد به انضمام در صد چربی بدن (15% مردان) و نسبت دور کمر به دور باسن مواردی مناسب در ارزیابی ترکیب بدنی است و WHR بالای 9/0 برای مردان و 8/0 برای زنان به عنوان نقطه بحرانی در بروز بیماریهای قلبی عروقی محسوب می گردد .

3- WHR یا WAIST TO HIP RATIO   در پژوهش خلیلی در اصفهان و در گروه مردان 20 تا 60 سال 97/0 و در پژوهش قراخانلو در مورد گروه مردان بالای 40 سال اهوازی 95/0 محاسبه شده است و در پژوهش مذکور نسبت WHR 41درصد دانشجویان دانشگاه صنعتی شاهرود کم (چاقی شکمی) و 42 درصد آنان متوسط و 17 درصد آنان بسیار زیاد اعلام شده است.

4- شاخص توده بدن (Body mass index) در 2 بخش بدون چربی و با چربی بدنی دقیقا قابل محاسبه نیست ولی این شاخص محتوای چربی بدنی بیشتر را به عنوان ریسک بیماری های قلبی و بروز چاقی معرفی می نماید. مطالعات جدید , وزن و BMI را به تنهایی برای اندازه گیری تغییرات در وزن اصلی و درصد چربی در دوران میانسالی کافی نمی داند. در پژوهشی 27 ساله بر روی حدود 20 هزار فارغ التحصیل دانشگاه هاروارد با میانگین سنی 47 سال اعلام گردید و مردانی که از شاخص توده بدنی بزرگتر از 26 کیلوگرم در متر مربع برخوردارند 67/1 برابر مرگ و میر بیشتری را نسبت به گروه BMI در حد 5/22 کیلوگرم در متر مربع داشته اند.

5- دانشجویان تحت بررسی در مقایسه با هنجار ملی دانشجویان پسر ایرانی، 3 درصد چربی خیلی کم، 10 درصد چربی کم، 52 درصد چربی متوسط، 16 درصد چربی زیاد و 19 درصد چربی بسیار زیاد داشته اند و شاخص توده بدنی آنان 33 درصد کم، 37 درصد متوسط و 30 درصد بالا بر اساس شاخص توده بدنی معرفی شده سازمان بهداشت جهانی در طبقه بندی وزن اعلام گردیده است.

6- میانگین وزنی افراد 69 و با حداقل وزن 48 و حداکثر 120 کیلوگرم بوده که بر اساس هنجار ملی دانشجویان پسر ایرانی، 25 درصد انان وزنی کم، 46 درصد آنان وزنی متوسط و 29 درصد آنان سنگین وزن بوده اند.

محمد عسگری – اردیبهشت 1389  

دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی تهران - دانشگاه آزاد

منبع : نشریه پژوهش در علوم ورزشی – شماره پانزدهم

موضوع : ارزیابی ترکیب بدنی پسران دانشجوی دانشگاه صنعتی شاهرود

اجرا : دکتر رامین بلوچی – پژوهشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی

این تحقیق بر روی 400 پسر 11تا 18 ساله که بصورت تصادفی انتخاب شده اند به مرحله اجرا در آمده , و ویژگی های آنان همچون قد، وزن، دور کمر، دور باسن، ضخامت چربی زیر پوستی ، BMI, درصد چربی، VO2 MAX مورد ارزیابی قرار گرفت .

بلوغ بیولوژیکی تمام کودکان از الگوی رشد مشابهی پیروی می کند اما زمانی نیز ممکن است این الگو با سن تقویمی در کودکان متفاوت باشد. مشخصات قد، وزن، ترکیب بدنی ،آمادگی جسمانی بر پاسخهای فیزیولوژیکی به ورزش اثر معنا داری را دارند و همزمان با رشد نیز تغییر پیدا می کنند. ترکیب بدنی یکی از عوامل موثر بر آمادگی جسمانی است که تاثیر معنا داری را بر پاسخهای فیزیولوژیک به ورزش دارد و تفاوتهای نژادی و فرهنگی و موقعیت جغرافیایی و.... نیز بر تغییرات ترکیب بدنی موثرهستند ( کودکان غیر ایرانی ). کراهن بول در سال 1985 تغییرات VO2 MAX  در کودکان سالم و تمرین نکرده 6 تا 17 ساله را همراه با افزایش سن به صورت افزایش خطی عنوان و بوچارد در سال 1991 منحنی تکامل درصد چربی بدن در دوران کودکی و نوجوانی  را ارائه کرد و پاتوین در سال 1991 در مورد کودکان امریکائی میزان وزن و قد و ضخامت چربی زیر پوستی را با افزایش سن آنان مرتبط دانست و ساوا در سال 2001 افزایش تدریجی در وزن و قد 2472 دانش آموز قبرسی را بررسی و آن را در بعد از سن 15سالگی در گروه پسران  و بعد از 13 سالگی در دختران آرام توصیف می کند و راچ در مطالعه ای بر روی نوجوانان کانادائی سن اوج سرعت افزایش قد را در پسران 13 و در دختران 12 سالگی بیان نموده است.

عوامل ژنتیکی و محیطی در بلوغ بیولوژیکی و این بلوغ فیزیولوژیکی بر ترکیب بدنی و آمادگی قلبی - تنفسی در تحقیقات غیر از نژاد ایرانی ها ثابت شده است. لذا در این تحقیق مقطعی و میدانی بر روی 400 پسر سیرجانی در سال 1384 مشخصات قد، وزن، ضخامت چربی زیر پوستی , BMI و شاخص توده بدنی , WHR و اندازه دور باسن به دور کمر و حداکثر VO2 MAX از طریق ازمون ورودی 20 متر شاتل ران بررسی و از نرم افزار SPSS استفاده شده است.

یافته های تحقیق :

1-  در تمامی سنین رشد به استثناء 14 تا 15 سالگی افزایش تدریجی در میانگین BMI همراه با افزایش سن مشاهده شده است .

2- میانگین قد در پسران همراه با افزایش سن بوده و در فاصله سنی 13 تا 14 سال بیشترین تاثیرات مرتبط با تغییرات دوران بلوغ و ترشح غدد جنسی را به همراه دارد.

3- افزایش قد در پسران قبرسی و مجارستانی در فاصله سنی 13 تا 14 سال بیشتر از سرعت رشد در سالهای دیگر بوده اما در پسران اسپانیایی و هندی در حدود 12 تا 13 سالگی بیشترین افزایش قد رویت شده است.

4- در تمامی سنین , افزایش وزن همراه با افزایش سن بوده که اوج سرعت افزایش وزن در فاصله سنی 13 تا 14 سال است که این امر می تواند بدلیل افزایش توده عضلانی باشد.

5- شاخص توده بدنی همراه با افزایش سن در تمامی مراحل به استثناء 14 تا 15 سالگی از افزایش تدریجی برخوردار بوده که در مورد کودکان فرانسوی تا سن 18سالگی تداوم داشته است. اگر چه کودکان کوتاه تر  BMI کمتر و کودکان بلند قد تر BMI  بیشتری دارند ولی این احتمال وجود دارد که بافت عضلانی نسبت به بافت چربی در اضافه کردن وزن , بیشتر موثر باشد .( تاثیر مثبت ورزش و تمرین بر توده عضلانی )

6- نسبت دور کمر به دور باسن در گروه سنی 12 سال بزرگترین میانگین است و این تغییرات تناسبی با افزایش سن ندارد .

7- بالاترین میانگین در صد چربی بدن در بین گروههای سنی مطالعه شده کشور در گروه سنی 14 ساله بوده و افزایش وزن در طول این دوران ممکن است بیشتر به  دلیل افزایش بافت بدون چربی به ویژه توده عضلانی باشد.در تحقیقی مشابه بر روی کودکان 4 تا 19 ساله دانمارکی اعلام شده که در دوران بلوغ در صد چربی دختران افزایش و در پسران این میزان کاهش  می یابد .

8-        VO2 MAX در سنین 11 تا 16 سالگی معنا دار بوده و همراه با افزایش سن ، میانگین حداکثر جذب اکسیژن  VO2 MAX  در طول سالیان بزرگسالی کاهش می یابد . رابینسون نشان داد تا 20 سالگی VO2 MAX 50 میلی لیتر به ازائ هرکیلو گرم  از وزن در هر دقیقه است که در سن 40 سالگی به 40 و در سن 70 سالگی به 30 می رسد. این میانگین در دختران 15 تا 17 ساله کرجی نیز در تحقیقی جدید 40 ذکر شده است.

محمد عسگری – اردیبهشت 1389  

دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی تهران - دانشگاه آزاد

 انجام کار بدنی و حرکات ورزشی موجب بروز انقباض عضلانی ارادی می گردد و می دانید که در بدن شگفت انگیز انسان بیش از 600 عضله اسکلتی یا عضله مخطط وجود دارد که برخی از این عضلات بسیار کوچک ،و گروهی دیگر بسیار بزرگ و حجیم هستند .عضلات از واحد های حرکتی بعنوان تارچه عضلانی یا تار عضلانی تشکیل شده اند که قطر این سلولهای عضلانی میکروسکوپی بوده ولی این سلولهای عضلانی هزاران برابر وزن خود را قادر به تحمل هستند و در شرایط انقباض و با کوتاهی عضلات ،قطر آن به مرور افزایش و میزان قدرت آن نیز به همان نسبت بالا خواهد رفت.

می دانید که در بدن انسان سه نوع عضله وجود دارد.

الف - عضلات ارادی یا مخطط که به آن عضلات اسکلتی گفته میشود.

ب - عضلات صاف یا غیر ارادی که در سیستم گوارشی وجود دارند.

ج - عضلات قلب که غیر ارادی بوده و ساختار اندام قلب را می سازند.

هنگامی که ما فعالیت حرکتی و یا کار بدنی انجام می دهیم عضلات ارادی یا اسکلتی بکار گرفته خواهند شد و بیش از 40 درصد از وزن بدن انسان را تشکیل می دهند.عضلات از سلولهای عضلانی به قطر 1 تا 2 میکرون تشکیل شده اند که پوشش نازکی به نام سارکولما از آن حفاظت میکنند. ساختاراین تارچه ها از میوزین و اکتین بوده و اکتین نیز از دو نوع پروتئین به نام تروپونین و تروپومیوزین تشکیل گردیده است که به واسطه فعالیت حرکتی مناسب به مرور بر حجم این مواد و میوزین عضلات افزوده شده و قطر تارها افزایش و در نتیجه قطرعضلات هم افزایش خواهد یافت که با کلفت شدن عضلات , قدرت عضلانی که مهمترین عامل حرکتی در تامین سلامت بدنی است نیز افزایش خواهد یافت و ارزش فعالیت های استقامتی یا کم شدت یا دراز مدت و یا هوازی در ازدیاد میزان مایوگلوبین عضلات اسکلتی بوده که متخصصان فعالیت های حرکتی , فعالیت استقامتی را بسیار بهتر از فعالیت های شدید حرکتی و سرعتی می دانند.

با شروع هر گونه فعالیت حرکتی ماده ای به نام آدنوزین تری فسفات یا  ATP در عضلات شکسته شده و حاصل این شکست شیمیائی مولکول انرژی،تامین انرژی برای عملکرد عضلات و اجرای حرکات بدنی است و در غیر اینصورت امکان وجود حرکت در عضلات وجود نخواهد داشت . لذا مصرف منابع غذائی برای تامیت انرژی این مولکول در افراد عادی و ورزشکاران مهم بوده و به غیر از آن نیز استراحت کافی و خواب مکفی نیز برای هر انسانی ضروری است.

فیزیولوژیستان اعتقاد دارند که عضلات اسکلتی خود نیز دارای تارهای کند انقباض یا تیره (استقامتی) و تارهای تند انقباض یا روشن (سرعتی) می باشند. کسانی که از فعالیت های حرکتی متنوع برخوردارند امکان انتقال خصائص ژنتیک سرعتی و یا استقامتی عضلات را می توانند به فرزندان خود انتقال دهند و فرزند آنها از قا بلیت حرکتی بالاتری نسبت به سایر افراد بر خوردار خواهد شد. درصد تارهای تند انقباض حداقل 40 درصد و درصد تارهای کند انقباض عضلانی حداکثر 60 درصد است لذا قابلیت حرکتی انسان در هر شرایطی تمایل به فعالیت های آرام همچون پیاده روی ، دویدن ملایم، باغبانی، کشاورزی، و... دارد.و ارزیابی فیزیولوژیک عضلات پای دوندگان استقامت مطرح جهان میزان تارهای تند انقباض آنها را بجای حداکثر 60 درصد تا 75 درصد قابل افزایش اعلام کرده است .

بهر صورت با تامین انرژی در گروه عضلات فعال و در گیر حرکت ،عملکرد قلب و عروق افزایش و میزان تنفس برای جذب اکسیژن بالاتر, افزایش خواهد یافت و ضریب عملکرد هضم در جذب بهتر مواد غذائی از منابع خورده شده بهبود یافته و مواد غذائی بیشتری در اختیار عضلات به همراه اکسیژن جذبی بالاتر در تامین انرژی کافی قرار خواهد گرفت که با بهبود عملکرد سیستم گوارش،عملکرد عصبی ، کلیوی و ادراری، و... نیز ارتقا و عملکرد حرکتی و سلامتی مفاصل و آرامش روانی و رفتاری نیز حاصل خواهد شد لذا شعار مطرح ورزش و تربیت بدنی برای تامین سلامت بعنوان شعار بهداشتی در سال 2000 بر اساس موارد مطروحه متضمن سلامت تمامی انسان ها صرف نظر از جنسیت ، سن ،کشور،قاره ،رنگ پوست، و... است.